PHÒNG GD-ĐT VẠN NINH
TRƯỜNG THCS NGUYỄN HUỆ
-------ooOoo-------


Chuyên đề : Rèn kĩ năng đọc- tóm tắt truyện dân gian cho
học sinh lớp 6

GV báo cáo : Trương Thị Đào
GV dạy minh họa : Đặng Thị Xuân Lam











NĂM HỌC: 2012- 2013

RÈN KĨ NĂNG ĐỌC – TÓM TẮT
TRUYỆN DÂN GIAN CHO HỌC SINH LỚP 6


A. Đặt vấn đề :
Văn học là một bộ môn khoa học trừu tượng, khó hiểu. Giá trị nội dung ý nghĩa của văn bản được thể hiện thông qua ngôn ngữ nghệ thuật. Muốn học văn tốt, người học phải có kĩ năng đọc, khả năng ghi nhớ, năng khiếu tưởng tưởng, bộc lộ suy nghĩ,…Như vậy điều kiện cơ bản đầu tiên là người học phải tiếp xúc văn bản, ghi nhớ văn bản. Đây cũng là một kĩ năng không thể thiếu đối với học sinh khi học môn văn,đặt biệt là học các văn bản tự sự .
Văn bản tự sự được đưa vào chương trình giảng dạy ở các cấp học với số lượng tác phẩm khá lớn như: Truyện dân gian, truyện ngắn, truyện vừa, trích đoạn tiểu thuyết…Theo chuẩn KTKN, khi học các văn bản này học sinh phải biết tóm tắt văn bản. Bởi vì việc tóm tắt vừa giúp học sinh nắm được nội dung văn bản, vừa phục vụ hiệu quả, thiết thực cho các hoạt động đọc - hiểu văn bản. Như vậy việc rèn luyện kỹ năng đọc - tóm tắt văn bản tự sự cho học sinh là hết sức
cần thiết .Đối với học sinh lớp 6 mới chập chững bước từ cấp Tiểu học lên, phương pháp học tập hoàn toàn mới lạ. Nhiều em khi giáo viên gọi đọc bài còn phải đánh vần từng chữ, một cách khó khăn, chứ chưa nói đến kĩ năng tóm tắt văn bản. Trong khi đó, chương trình Ngữ văn 6 học kì I, phần văn bản chiếm 100% là văn bản tự sự, hầu hết là truyện dân gian. Sang học kì II, văn bản tự
sự cũng chiếm số lượng khá nhiều.Trước thực trạng ấy, để giúp cho các em lớp 6 học tốt hơn môn ngữ văn nói chung và có kĩ năng “đọc - tóm tắt văn bản nói riêng’’, tổ Ngữ văn chúng tôi mạnh dạn lên chuyên đề: “ Rèn luyện kĩ năng đọc- tóm tắt truyện dân gian cho HS khối 6.
B. Giải quyết vấn đề :
Để thục hiện tốt vấn đề nêu trên chúng ta phải cần phải hiểu đọc như thế nào, đọc để làm gi?Và thế nào là tóm tắt văn bản? Sau đây là một số nội dung cần đạt : I.Đọc: 1. Đọc là cơ sở thâm nhập tác phẩm: - Muốn nắm bắt được nội dung tác phẩm văn học nhất thiết phải đọc. Đó là một hình thức đặc thù, có tính đặc thù của nhận thức văn học. Đọc sẽ kích thích quá trình tâm lí cảm thụ, tri giác tưởng tượng, xúc cảm, đưa người đọc vào thế giới tác phẩm. - Đọc tác phẩm văn học là đọc cho sáng rõ ý nghĩ, tình cảm, thái độ của nhà văn bằng sức mạnh riêng của việc đoc diễn cảm, người giáo viên dẫn dắt học sinh vào thế giới của tác phẩm văn học một cách dễ dàng, phù hợp với quy luật cảm thụ văn học. Hướng dẫn học sinh đọc đúng giọng điệu là thể hiện được cung bậc cảm xúc của tác giả. 2. Đọc diễn cảm là một phương pháp đọc sáng tạo: - Từ biết đọc - đến đọc sáng tạo là cả một quá trình rèn luyện đòi hỏi người dạy và người học phải có sự nỗ lực rất lớn. a) Phương pháp đọc sáng tạo: là phương pháp tiếp nhận nghệ thuật tác phẩm nghệ thuật ngôn từ một cách sáng tạo chủ yếu bằng sự cảm thụ trực tiếp tác phẩm: phương pháp đọc sáng tạo bao gồm hệ thống biện pháp, cách thức tổ chức hướng dẫn giảng dạy của giáo viên và những hình thức hoạt động của học sinh. Bản chất của đọc sáng tạo trước hết là đọc lời văn, đọc văn bản ngôn từ của tác phẩm, nó khác với loại văn bản khác phải chú ý đến từng từ, từng câu, từng nhịp điệu, âm hưởng để gây cảm xúc với người đọc, người nghe. b) Nội dung của phương pháp đọc sáng tạo: có 3 mức độ đọc đó là đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm. - Đọc đúng: là trả lại hoàn toàn đúng nội dung văn bản. Đọc đúng là giải quyết kĩ năng, năng lực ngôn ngữ cho học sinh, là không được đọc sai văn bản, là quá trình tri giác chính xác văn bản. - Đọc hay: là bước tiếp theo của đọc đúng, phải trên cơ sở đọc đúng, đọc hay mới thành công